Actie voor nationale vrije dag op 1 juli

Op 1 juli, Keti Koti of Dia di Abolishon, herdenken we de afschaffing van de slavernij in 1863 in Suriname en de voormalige Antillen en vieren we de vrijheid. In werkelijkheid werden de tot slaafgemaakten gedwongen om nog tot 1873 door te werken. De gevolgen van het koloniale verleden werken nog altijd door in het heden en zijn de oorzaak van de huidige ongelijkheid in de samenleving. Maar na bijna 150 jaar is 1 juli nog steeds geen nationale herdenkings- en feestdag in Nederland, waarop we vrij zijn en hierbij stilstaan. Dit moet veranderen: 1 juli moet een vrije dag zijn! Samen kunnen we dit voor elkaar krijgen. Niet door af te wachten, maar door zelf in actie te komen: neem vrij op 1 juli, totdat we allemaal vrij zijn.

Meer over deze actie: Ik neem vrij op 1 juli

30 juni: Dag van Besef

Foto door Erfgoedbrabant: Rituele handelingen, onderdeel van her-denken

In het kader van de Ketikoti-maand organiseert het Comité 30 juni-1 juli in museum De Pont de Dag van Besef. Op deze dag, 30 juni, worden jaarlijks de offers herdacht die slaafgemaakte voorouders hebben gebracht vóórdat in 1863 de slavernij in juridische zin werd afgeschaft. Ook wordt stil gestaan bij de emancipatiestrijd die daarop volgde. Die strijd is feitelijk nog steeds gaande, getuige de racismediscussie in Nederland (bv toeslagenschandaal) en de wereldwijde Black Lives Matter-beweging.

Vanaf 2013 wordt in Tilburg de Ketikoti-maand georganiseerd, met 30 juni als belangrijke herdenkingsdag. De vrouwen van de Ketikoti-werkgroep hebben hierin altijd het voortouw genomen. Zoals bekend zijn er in Tilburg sinds enkele jaren meerdere organisaties actief op  ‘slavernijgebied’.

Museum De Pont en ook de LocHal zijn steevast partner van het Comité. Dit jaar vormt de tentoonstelling van de Afro-Amerikaanse kunstenares Kara Walker een meer dan passend decor voor de Dag van Besef. Aangezien 30 juni op een donderdag valt is de toegang tot De Pont gratis.

Het programma, dat start om 17 uur, is een doorlopend menu van rondleidingen, workshops en presentaties:

  • Illustrator Niké Marchand presenteert het boek Mami geschreven door de 15-jarige Anastia Hellement op zoek naar haar culturele erfenis.
  • Xavier van Delft toont een animatie over de 18e eeuwse zwarte Brabander Johannes Pauli. Deze slaafgemaakte werd veldwachter in Moergestel en Hilvarenbeek, maar bleef dromen over echte vrijheid.
  • De Tilburgse anti-racismegroep ARG heeft een voorleesactiviteit.
  • Bibliotheek Heyhoef is aanwezig met een expositietafel.
  • In het atelier is ‘dialoogtafel’ van de Tilburgse kunstenaar Tommy van der Loo te zien.
  • Stadsdichter Rodgairo Dalnoot geeft een nieuwe voordracht speciaal voor deze dag.
  • Carla Mohammed licht e.e.a. toe over Ketikoti in Tilburg.
  • Om 19 uur geeft cultureel-antropoloog Thomas Polimé een lezing getiteld ‘Slavernij en verzet in Suriname’. Hij vestigt de aandacht op Marrons in Tilburg. Dat zijn nazaten van slaafgemaakten die de plantages zijn ontvlucht en in het Surinaamse binnenland eigen gemeenschappen hebben gevormd met behoud van Afrikaanse culturele en religieuze tradities.

Na afloop is er een hapje en een drankje. De dag van besef eindigt om 21 uur.

Zie ook: https://depont.nl/te-doen/item/keti-koti

 

Foto door Erfgoedbrabant: Rituele handelingen, onderdeel van her-denken

Karwan Fatah-Black over (zwart) burgerschap

Hoe zijn de themas burgerschap, racisme, slavernij en koloniaal verleden met elkaar verbonden? Voel jij je als inwoner van Nederland, een Nederlander? Wat betekent burgerschap voor jou?

Zaterdag 18 juni 2022 verzorgt historicus Karwan Fatah-Black in de LocHal een lezing n.a.v. zijn boek ‘Slavernij en Beschaving’ gevolgd door een dialoog met de aanwezigen over (zwart) burgerschap. Samen gaan wij in gesprek over de erfenissen van Nederlands’ koloniaal verleden en de impact daarvan, hoe burgerschap wordt gezien en wat daarvan de gevolgen zijn.

Deze Keti-Koti dialoogmiddag wordt georganiseerd door de jongerengroep For Our Community, Comité 30 juni -1 juli Tilburg en het TijdLab (Bibliotheek LocHal en Stadsmuseum Tilburg)

Karwan Fatah-Black

Dr. K.J. Fatah-Black is een expert op het gebied van het slavernijverleden en als universitair docent verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis van de Universiteit Leiden. Hij bestudeerde de uiteenlopende manieren waarop slavenfamilies in Suriname zich met kracht en creativiteit een weg naar de vrijheid vochten. Ook behoorde hij tot de oprichters van de Leiden Slavery Studies Association, die onderzoek bevordert naar de rol van slavernij in het algemeen.

Fatah-Black studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde in 2013 aan de Universiteit Leiden. Belangrijke thema’s in zijn werk zijn slavernij, smokkel en illegaliteit. Zo werkte hij mee aan berekeningen van de winst die Nederlanders maakten met het vervoeren en verhandelen van Afrikaanse slaven, met hogere uitkomsten dan voorheen omdat hij verder keek dan alleen de officiële cijfers van de West-Indische Compagnie. Om die Compagnie heen bestond immers nog een uitgebreid netwerk van ‘informele handel’.

Praktische informatie

Datum: zaterdag 18 juni
Tijd: inloop vanaf 13.00 uur met hapje en drankje, start 13.30 -16.00 uur
Locatie: Trappenlandschap (Bibliotheek LocHal)
Kosten: gratis
Aanmelden: via Eventbrite

Lezen en Luisteren in de LocHal

Een van de activiteiten in deze Keti-Koti maand is het voorlezen. Bij het TijdLab, op de eerste verdieping van de LocHal, staat de gehele maand juni een collectietafel met boeken rond het thema slavernij en het Nederlands koloniaal verleden. Romans en informatief. We maken ruimte om samen (voor) te lezen. De boeken zijn uiteraard ook te leen.
Op de woensdagen 8, 22 en 29 juni lezen we met vrijwilligers van het Comité 30 juni-1 juli Tilburg en de Tilburgse anti-racismegroep ARG, steeds van 14:00 tot 15:00 uur. Iedereen kan hierbij aansluiten, volwassenen en kinderen. Toegang is gratis, aanmelden niet nodig.

Achtergrond

Vanaf 2013 wordt in Tilburg de Keti-Koti maand georganiseerd. Aanvankelijk door de vrouwen van de Ketikoti-werkgroep, maar sinds een paar jaar door verschillende stichtingen. In deze maand vinden activiteiten plaats in aanloop naar het Keti-Kotifeest op 1 juli, de viering van de afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden op 1 juli 1863. Het Comité 30 juni-1 juli benadrukt het herdenken van voorouders als slachtoffers van het slavernijsysteem. Het gaat hier immers om drie eeuwen vaderlandse geschiedenis. Dat is geen voetnoot of een zwarte bladzijde die is omgeslagen, maar een zwart hoofdstuk dat doorwerkt in het heden.
In Nederland zijn we meer bekend met herdenken en vieren rondom de Tweede Wereldoorlog. Aangezien het niet gepast is dit op één en dezelfde dag te doen herdenken we de slachtoffers op 4 mei en is het feest op 5 mei. Dit gaat in de toekomst ook gebeuren met het bevrijdingsfeest Keti-Koti, letterlijk vertaald ‘Verbroken Ketenen’. Op veel plaatsen in Nederland, waaronder Tilburg, worden op 30 juni de offers herdacht die slaafgemaakte voorouders hebben gebracht. Nazaten immers voelen dit verleden tot op de dag van vandaag na. Een dag later, 1 juli Keti-Koti, wordt de vrijheid gevierd. Dat wil zeggen: vrijheid van lichaam en vrijheid van geest.
Dankbaarheid voor deze bevrijding gaat niet uit naar een regering, een koningshuis of een godheid, maar uitdrukkelijk naar voorouders. Vanwege de kracht die zij moeten hebben gehad. De kracht om voort te leven (binnen het slavernijsysteem) en de kracht om uit te breken (het verzet, marronage). Tilburg kan over dit verzet goed meepraten, want er wonen opvallend veel nakomelingen van Surinaamse marrons in Tilburg. Marrons zijn slaafgemaakten die in de 18e en 19e eeuw hun plantage zijn ontvlucht en in de bossen eigen gemeenschappen hebben gevormd met behoud van Afrikaanse culturele tradities. Op 30 juni 2022, de ‘Dag van besef’, besteden we extra aandacht aan de marrongemeenschap in Tilburg, zie agenda.

Boekencollectie slavernij en koloniaal verleden

Keti-Koti 2022

U vindt hierbij de poster van onze Keti-Koti activiteiten in juni en juli 2022

Met als afsluiting op 1 juli de onthulling van het slavernijmonument aan de Johan van Stekelenburgplein.

POSTER-KETIKOTI

Zie ook onze agendapagina

4 mei herdenking 2022

Vergeten Helden nu ook op televisie

Naar aanleiding van het theaterprogramma van Urban Myth, nu ook op televisie

Op 2, 3 en 4 mei  presenteert Urban Myth’s artistiek adviseur en regisseur Jörgen Tjon A Fong het nieuwe drieluik Vergeten Helden

Te zien om 22.15 uur op Omroep MAX op NPO 2.

VERGETEN HELDEN

Verzetshelden uit Suriname, Indonesië, Curaçao en Aruba
In deze serie duikt Jörgen in het leven van een aantal heldhaftige strijders uit de voormalige Nederlandse koloniën. Mannen en vrouwen die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog met gevaar voor eigen leven aansloten bij het Nederlands’ verzet. Ze vochten samen met Nederlandse verzetsstrijders, saboteerden de nazi’s of hielpen Joden om onder te duiken. Maar, anders dan de Nederlandse verzetshelden, haalden ze de geschiedenisboeken niet en kregen na de oorlog weinig waardering. Waarom?

Evy Poetiray, Boy Ecury, Elisabeth Bergen
Wie kent bijvoorbeeld het verhaal van Evy Poetiray? Tijdens de Tweede Wereldoorlog danste ze met haar Indonesische dansgroep voor de Duitsers, terwijl in de kelder onder het podium de illegale drukpersen draaiden. Of het verhaal van de Arubaanse Boy Ecury. Hij hielp gestrande geallieerde piloten en pleegde aanslagen op opslagplaatsen van de Duitsers? De Surinaamse verpleegster Elisabeth Bergen nam Joodse onderduikers in huis en veinsde zelfs een zwangerschap toen één van haar onderduikers in verwachting bleek.

Onderbelicht
Presentator Jörgen Tjon gaat op zoek naar verhalen van Vergeten Helden en onderzoekt waarom hun daden vaak onderbelicht bleven in de Nederlandse geschiedenis. Hij ontdekt dat deze strijders uit de Curaçao, Aruba, Suriname en Indonesië tijdens de oorlogsjaren weliswaar op gelijke voet stonden met hun mede-verzetsstrijders, maar dat dit na de oorlog totaal anders was. Kwam het door hun achtergrond? Was het politiek?

Suriname, Indonesië, Curaçao en Aruba
In elke aflevering staat één voormalige kolonie met haar verzetshelden centraal. Hoe zag hun wereld eruit vóór de oorlog? Wat was de relatie met hun land ten opzichte van Nederland? Wat dreef hen om bij het verzet te gaan? Bij welke heldendaden waren zij betrokken? En tenslotte, wat viel hen ten deel na de oorlog? Maandag 2 mei staat Suriname centraal, 3 mei voormalig Nederlands-Indië en 4 mei de voormalige Nederlandse Antillen.

Vergeten Helden, maandag 2 mei, dinsdag 3 mei en woensdag 4 mei, om 22.15 uur bij MAX op NPO 2.

Lezing in het kader van Internationale dag tegen Racisme en Discriminatie

Wereldwijd wordt in maart aandacht besteed aan de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. Deze jaarlijkse herdenking werd door de Verenigde Naties ingesteld naar aanleiding van het bloedbad in Sharpeville (Zuid-Afrika), waar op 21 maart 1960 de politie het vuur opende op een groep mensen die demonstreerde tegen apartheid (de beruchte pasjeswetten). De apartheid is inmiddels afgeschaft, maar racisme en discriminatie zijn nog aan de orde van de dag, ook in Nederland. Tal van landen over de hele wereld staan op deze dag stil bij het onrecht dat individuen en groepen elkaar aandoen. Diverse steden in Nederland (o.a. Tilburg) doen mee aan deze actiedag.

In Tilburg organiseert de AntiRacismeGroep (ARG) samen met Comité 30juni/1juli-Tilburg op woensdag 23 maart 2022 om 19.30 uur in Kim’s Kroeg (Piusplein 61, Tilburg) een lezing met als spreker Sandew Hira. Het onderwerp van de lezing zal zijn: Anti-Racisme en een nieuwe wereldbeschaving. De toegang is gratis.

Sandew Hira is directeur van het Institute for Scientific Research (IISR) in Den Haag. IISR is een instituut voor onderzoek naar Decolonizing The Mind. IISR geeft een boekenserie getiteld Decolonizing The Mind uit.

Hira studeerde algemene economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij heeft verschillende boeken gepubliceerd over geschiedenis, racisme en dekolonisatie.

Hira is secretaris van de Decolonial International Network Foundation (DIN).

Sandew Hira geeft een dekoloniale analyse van de wereld waarin we nu leven en zet een visie uiteen over een nieuwe wereldbeschaving die afrekent met de periode van kolonialisme. De wereld wordt geconfronteerd met drie grote gevaren waar het liberalisme geen antwoord op heeft: oorlog (WO III), ecologische rampen en pandemieën. Met “the fall of the West and the rise of the Rest” zijn nieuwe theorieën opgekomen onder de noemer “dekoloniaal denken” die deze ontwikkelingen plaatsten in het kader van de afsluiting van een historische periode van vijf eeuwen geschiedenis van de mensheid, namelijk de periode van kolonisatie. Daarin speelde racisme een cruciale rol.

Na de lezing is er volop gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan.

Jaarverslag 2021

Het jaarverslag van het Comité 30 juni / 1 juli Tilburg is gereed in de sectie Jaarverslagen

 

Sporen van koloniaal verleden en heden in Tilburg

Een wandeling in Tilburg langs sporen van het koloniaal verleden en heden

Van Amsterdam is bekend dat veel historische panden verwijzen naar de slavernijgeschiedenis van Nederland. Veel minder bekend is dat ook in Tilburg sporen zijn te vinden van ons koloniale verleden. De stichting Comité 30 juni-1juli maakt die sporen zichtbaar. En gaat in gesprek met mensen over hoe dat verleden doorwerkt in deze tijd.

Dat doet het comité onder meer met een rondleiding door de stad. Drie proefwandelingen zijn er inmiddels geweest. “Het was mooi om te zien hoe de deelnemers bereid waren te luisteren naar elkaar”, zegt Carla Mohammed, voorzitter van het comité.

Standbeeld van Peerke Donders in Tilburf

Standbeeld van Peerke Donders in Tilburg. Foto: M.M.Minderhoud

De wandeling met gids langs het koloniale verleden van Tilburg duurt ongeveer 1,5 uur. En voert langs veertien verschillende plekken. ‘Sta-even-stil-plaatsen’ noemt Carla ze. Daar is tijd om stil te staan bij de betekenis van wat de deelnemers hebben gezien en gehoord.

Natuurlijk voert de wandeling langs het standbeeld van Peerke Donders in het Wilhelminapark. Deze herinnering aan het koloniale verleden van Tilburg is bij veel inwoners bekend en roept tegelijk discussie op. Een minder bekende ‘sta-even-stil-plaats’ is de Bleshof. Dit is een steegje in het centrum, vlakbij wat Tilburgers het ‘Radiopleintje’ noemen. De naam Bleshof verwijst naar notaris en bestuurder Cornelis Bles, die door zijn huwelijk in 1755 eigenaar werd van de plantage Nieuw Mocha in Suriname. Daar werkten toen ruim negentig tot slaaf gemaakten.

‘Sporen koloniaal verleden en heden Tilburg’, heet de wandeling. Het comité wil met de rondleiding werken aan bewustwording. Dit doet ze ook met een jaarlijkse herdenking van de slavernij en het vieren van de afschaffing ervan (KetiKoti).

En door het organiseren van dialoogtafels.

Wie interesse heeft in de wandeling, kan een mail sturen naar info@30juni1juli-tilburg.nl

Het initiatief kreeg een subsidie voor mondiale bewustwording van de gemeente en draagt bij aan de global goals 16 (vrede, veiligheid en sterke publieke diensten) en 10 (ongelijkheid verminderen).

Deze informatie is ook te vinden op Instagram en Facebook van Tilburg4GlobalGoals

https://www.facebook.com/Tilburg4GlobalGoals/

https://www.instagram.com/tilburg4globalgoals/
[rev_slider alias=”slider-3″][/rev_slider]